Bàn tính cổ Nhật Bản (Soroban そろばん )

Bề ngoài của soroban giống như suanpan của Trung Quốc ám chỉ nguồn gốc của nó là từ Suanpan. Nhưng số hạt của soroban lại giống bàn tính La Mã.

Bàn tính cổ 1/5 của Trung Quốc

Hầu hết các nhà sử học đều thống nhất nguồn gốc của nó là từ việc du nhập suanpan vào Nhật Bản qua bán đảo Triều Tiên vào khoảng thế kỷ thứ 15, 16. Lúc đó, tên suanpan được bản địa hóa thành soroban và nó bắt đầu được sử dụng rộng rãi từ thế kỷ thứ 17. Nhiều nhà toán học Nhật, trong đó có Kowa Seki đã đào sâu tìm hiểu về nó. Bằng chứng là sự cải tiến cách dùng soroban.

Khoảng năm 1850, một hạt "trời" được bỏ đi khỏi thiết kế của soroban. Thiết kế này tồn tại song song với suanpan 5:2 cho đến thời Minh Trị (Meiji) , suanpan hoàn toàn không còn được sử dụng. Đến năm 1891, Garyuu Irie bỏ thêm một hạt "đất", tạo nên một soroban có thiết kế 4:1 như ngày nay. Thiết kế này được giới thiệu lần nữa năm 1930 và từ thập niên 40 thế kỉ thứ 20, nó trở nên phổ biến.



Sau khi du nhập vào Nhật, bàn tính được dùng kèm với bảng tính chia gọi là hassan (八算 "Bát Toán"). Phương pháp dùng hassan gọi là kyūkihō (九��法 "Cửu Quy Pháp"). Kyūkihō phổ biến cho đến khi tiền tệ Nhật thay đổi cơ cấu sang hệ thập phân và hoàn toàn biến mất năm 1935. Thay vào đó là người Nhật sử dụng phương pháp do Hiệp hội Bàn tính Nhật Bản đề xướng, dựa trên cách "đếm trục" lần đầu được đề xướng bởi nhà toán học Chubei Momokawa năm 1645.


 

Nguyễn Đương tổng hợp

Bình luận

Bài Viết Mới Nhất

Thằn lằn lập kỷ lục 'táo bón' ở động vật sống

Các nhà khoa học Mỹ phát hiện một con thằn lằn tại bang Florida chứa lượng phân tích tụ vượt quá 80% khối lượng cơ thể.

10 động vật quái dị nhất bên trong rừng rậm Amazon

Amazon là khu rừng rộng lớn chứa đựng nhiều điều bí ẩn chưa được khám phá hết. Đây là nơi sinh sống và cư trú của nhiều loại động, thực vật lạ và quý hiếm trên thế giới. Ẩn chứa trong khu rừng này là nhiều điều thú vị nhưng không kém phần nguy hiểm. Dưới đây là danh sách các loài động vật quái dị nhất trong rừng Amazon.

Những nghề sao Việt từng làm trước khi nổi tiếng

Trước khi được hàng triệu người biết đến trong vai trò nghệ sĩ, các sao nhà ta cũng đã phải trải qua rất nhiều nghề nghiệp để kiếm sống.

Bài Viết Nổi Bật

Thế giới trông như thế nào qua mắt các loài động vật

Mắt của con người nhận biết được 3 màu sắc cơ bản: xanh lục, xanh dương, đỏ và không thể nhìn ra được màu của tia UV. Tuy nhiên, có một số loài động vật lại có thể.

5 loài bị cấm, người Việt vẫn nuôi và mua bán

Không chỉ tôm hùm đất, nhiều loài khác cũng bị cấm nuôi ở Việt Nam nhưng một số người vẫn lén lút nuôi, mua bán, thậm chí "hô biến" chúng thành đặc sản.

Trào lưu thời trang của giới trẻ những năm 2000

Thời trang những năm 2000 là tóc ép dài, chiếc quần ống thụng, áo thun cắt xén "vô tư"... Có những mốt thời trang vẫn còn tồn tại đến bây giờ, tuy nhiên cũng có những trào lưu mà ngày ấy bạn từng điên cuồng theo đuổi, nhưng đến thời điểm hiện tại bạn chỉ muốn "xóa hết dấu vết" cho xong, vì nó thật là... buồn cười!